Soạn bài Cây bút thần
Cây bút thần

1. Mã Lương thuộc một kiểu nhân vật rất phổ biến nào trong truyện cổ tích ? Hãy kể tên một số nhân vật tương tự trong truyện cổ tích mà em biết.

2. Những điều gì đã giúp cho Mã Lương vẽ giỏi như vậy ? Những điều ấy có quan hệ với nhau ra sao ?

3. Mã Lương đã vẽ gì cho những người nghèo khổ và cho những kẻ tham lam ? Hãy đánh giá ngòi bút thần của Mã Lương qua những gì mà Mã Lương đã vẽ. 

4. Truyện kể này được xây dựng theo trí tưởng tượng rất phong phú và độc đáo của nhân dân. Theo em, những chi tiết nào trong truyện là lí thú và gợi cảm hơn cả ?

5. Hãy nêu ý nghĩa của truyện Cây bút thần.

Lời giải:

 

A. Bố cục :

- Đoạn 1 : Từ đầu đến em vẽ cho thùng : Mã Lương học vẽ và có bút thần, em vẽ giúp đỡ người nghèo.

- Đoạn 2 : Tiếp đến phóng như bay : Mã Lương dùng bút thần chống lại tên địa chủ. 
- Đoạn 3 : Tiếp đến lớp sóng hung dữ : Mã Lương dùng bút thần trừng trị tên vua hung ác, tham lam.
- Đoạn 4 : Còn lại : Những truyền tụng về Mã Lương và cây bút thần.
 
B. Tóm tắt :
Mã Lương là một em bé mồ côi, thông minh, nghèo nhưng say mê học vẽ, vẽ giỏi và ao ước có một cây bút vẽ. Được thần cho cây bút thần, Mã Lương vẽ vật nào, vật ấy đều thành vật thực. Em vẽ cho tất cả người nghèo trong làng. Đến tai địa chủ, hắn bắt Mã Lương vẽ theo ý hắn, em quyết không làm theo, trừng trị và bỏ đi vùng khác. Em vẽ tranh kiếm sống, sơ ý để lộ năng lực bút thần, vua biết và bắt em vẽ theo ý vua. Vì chống lại nên em bị bắt vào ngục. Vua cướp bút thần vẽ nhưng không thành, Mã Lương được thả, em vờ đồng ý, rồi vẽ biển, vẽ sóng trừng trị tên vua tham. Mã Lương trở về với dân, đem tài năng giúp đỡ người nghèo khổ.

 

I. Đọc - Hiểu văn bản

Câu 1 : Mã Lương thuộc một kiểu nhân vật rất phổ biến nào trong truyện cổ tích ? Hãy kể tên một số nhân vật tương tự trong truyện cổ tích mà em biết.

- Mã Lương thuộc kiểu nhân vật phổ biến trong truyện cổ tích. Đó là kiểu nhân vật có tài lạ, luôn luôn dùng tài năng để giúp đỡ người nghèo, chống lại kẻ độc ác, tham lam.

- Một số nhân vật tương tự : Thạch Sanh, Sọ Dừa, ...

 

Câu 2 : Những điều gì đã giúp cho Mã Lương vẽ giỏi như vậy ? Những điều ấy có quan hệ với nhau ra sao ?

- Những điều đã giúp Mã Lương vẽ giỏi là :

+ Em dốc lòng, hàng ngày chăm chỉ luyện tập , không bỏ phí một ngày. Mã Lương có năng khiếu và đam mê về hội họa.

+ Những bức tranh của em vẽ là do kiến thức thực tế hàng ngày em tiếp xúc.

+ Được thần ban cho cây bút để thổi linh hồn vào trong vật vẽ.

- Tài năng kì lạ của Mã Lương là sự kết hợp của lòng đam mê, khổ công tập luyện; là sự quan sát và tiếp xúc với thực tế cuộc sống quanh mình. Và điều kì diệu là có cây bút thần. Hai yếu tố trên làm cho yếu tố thứ ba thăng hoa.

 

Câu 3 : Mã Lương đã vẽ gì cho những người nghèo khổ và cho những kẻ tham lam ? Hãy đánh giá ngòi bút thần của Mã Lương qua những gì mà Mã Lương đã vẽ. 

- Mã Lương đã vẽ :

+ Đối với những người nghèo, Mã Lương đã vẽ những vật dụng cần thiết cho họ. Mã Lương đã vẽ cày, cuốc, thùng, đèn chứ không phải lúa gạo hay các thức ăn sẵn. Đó là những công cụ, vật dụng để mọi người có thể làm ra của cải.

+ Với những kẻ tham lam, Mã Lương kiên quyết cự tuyệt không vẽ như với tên địa chủ. Còn với tên vua thì hắn yêu cầu một đường, Mã Lương lại vẽ một nẻo. Bảo vẽ rồng thì vẽ con cóc ghẻ. Bảo vẽ phượng thì vẽ con gà trụi lông.

+ Mã Lương đã vẽ các phương tiện để trốn thoát khỏi nhà địa chủ và trừng trị hắn. Em giả vờ nghe theo lời vua, vẽ biển rồi vẽ bão tố nhấn chìm tên vua độc ác.

- Đánh giá ngòi bút thần của Mã Lương : Mã Lương đã vẽ cho những người nghèo, cự tuyệt vẽ cho những kẻ tham lam, độc ác. Mã Lương đã vẽ tên bắn chết gã địa chủ hung ác, vẽ báo tố nhấn chìm tên vua tham lam, độc ác. Mã Lương như là người được trao sứ mệnh giúp đỡ dân nghèo, tiêu diệt kẻ tàn ác tham lam, kẻ thù của nhân dân.

 

Câu 4 : Truyện kể này được xây dựng theo trí tưởng tượng rất phong phú và độc đáo của nhân dân. Theo em, những chi tiết nào trong truyện là lí thú và gợi cảm hơn cả ?

Truyện Cây bút thần được xây dựng theo trí tưởng tượng phong phú và độc đáo của nhân dân. Trong truyện có nhiều chi tiết lí thú và gợi cảm. Chẳng hạn như sự say mê học vẽ của Mã Lương, giấc mơ nhận được cây bút, Mã Lương ngồi ăn bánh nướng trong chuồng ngựa,... Nhưng có lẽ lí thú nhất là khi Mã Lương cãi lệnh vua, vẽ ra những con vật bẩn thỉu, và tên vua bất lực khi vẽ núi vàng, vẽ thỏi vàng. Hắn biết không thể sử dụng được bút thần nếu không có Mã Lương. Và Mã Lương đã dùng mẹo vờ đồng ý rồi vẽ biển, vẽ cuồng phòng để dìm chết tên vua độc ác

 

Câu 5 : Hãy nêu ý nghĩa của truyện Cây bút thần.

- Cây bút thần thể hiện ước mơ của nhân dân có được sức mạnh kì diệu để giúp đỡ những người lao động bình thường và trừng phạt những kẻ tham lam, độc ác. 

- Truyện cũng khẳng định tài năng chỉ có thể phát huy được tác dụng khi phục vụ nhân dân, thực hiện những mục đích chính nghĩa.

- Cây bút thần khẳng định nghệ thuật chân chính đạt được nhờ say mê, tài năng và quyết tâm của con người. Nghệ thuật đó phục vụ nhân dân lao động. Truyện cũng thể hiện ước mơ và niềm tin vào khả năng kì diệu của con người.

 

 

II. Luyện tập

Câu 1 : Hãy kể diễn cảm truyện này.

Học sinh tự thực hiện

 

Câu 2 : Nhắc lại định nghĩa truyện cổ tích và kể tên những truyện cổ tích mà em đã học.

- Định nghĩa truyện cổ tích :

Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc :

+ Nhân vật bất hạnh (người mồ côi, người con riêng, người em út, người có hình dạng xấu xí, ....)

+ Nhân vật dũng sĩ  và nhân vật có tài năng kì lạ

+ Nhân vật là động vật (con vật biết nói năng, hoạt động, tích cách như con người)

Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cải thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công.

- Những truyện cổ tích đã học : Sọ Dừa, Thạch Sanh, Em bé thông minh, ...

Những ý kiến đóng góp của bạn là tài nguyên giúp chúng tôi tự hoàn thiện và nâng cao chất lượng bài viết. Nếu có bất kỳ vấn đề nào, xin bạn hãy phản hồi. Nếu thấy hay, xin hãy cho chúng tôi vài lời động viên, khích lệ.